25-06-17

Turbo-buizerds.

De normale volgorde in mijn ringwerk werd dit jaar stevig door elkaar geschud. Waar we normaal de steenuiltjes eerst afronden, gevolgd door de torenvalken en als sluitstuk de buizerds. Waren het dit jaar die laatsten die eersten werden.

IMG_0772.jpg

Eén van de geringde buizerd-pulli, een mooi blondje.

Buteo.

De datum van het legbegin (eerste ei van het nest) was zelfs een week later dan in 2015. Ik kan voorlopig echter maar met één jaar vergelijken. Hebben we sneller gewerkt of vroeger geringd ? Wie zal het zeggen. In totaal werden 12 nesten opgevolgd waarvan er 10 jongen voortbrachten. Hiervan konden mijn trouwe klimmers er 9 bereiken. Wat in totaal 13 geringde pulli opleverde van de 19 die wij telden. Wel kleine nestjes dit jaar met een gemiddelde van 1,33 pulli per broedsel. Minder leuk waren twee mislukte nesten waarvan we bij eentje duidelijk de inslagen van kogels vonden in de takken vlak bij het nest. Maar al bij al een zeer leuk buizerdjaar.

Steentjes.

Een dag later werden de controles van de steenuilkasten afgesloten. Hier had ik de indruk dat "mijn" uiltjes een stuk later waren dan de andere jaren. Maar bij de analyse van de gegevens bleek dat het gemiddelde legbegin zelfs iets vroeger was dan de voorbije twee jaren. Het waren blijkbaar enkele heel late broedsels die mij die verkeerde indruk gaven. In totaal werden 84 nestkasten gecontroleerd waarvan 43 bezet waren wat 37 succesvolle broedsels opleverde. Met in totaal 108 geringde pulli. Iets lager dan de voorbije jaren. En dat kwam door de ook hier kleinere nesten. Een nestgemiddelde van 2,512 pulli per broedsel. Een score net in het midden van de vijf jaar dat ik deze steenuiltjes opvolg. Dus een mooi gemiddeld jaartje.

Steenuil 2017 aantal pulli.png

Gemiddeld aantal pulli per broedsel inclusief mislukte nesten.

Afsluiters.

De torenvalken hebben besloten om dit jaar mijn pulli-seizoen af te sluiten. Dit weekend samen met Etienne nog eens vier kasten gaan ringen. Bijna elk nest met een mooi aantal jongen. Met 104 geringde pulli zit ik nu al een stuk hoger dan mijn beste jaar tot nu toe. Het lijkt dat het een geslaagd jaar gaat worden voor deze biddende jagertjes. Maar om dit definitief te weten moeten we nog even wachten. Want er staan nog zes locaties op mijn lijstje met pulli. En dan nog eens zes waar bij de laatste controle nog werd gebroed. Dus de teller kan nog oplopen. En dan mogen we onze kerkuil niet vergeten met zijn 5 eitjes.

klimmen0001.jpg

Nog een dikke merci aan Etienne die al die jongen netjes naar beneden haalde.

18-06-17

Even Apeldoorn bellen.

Alles zit nu volledig op tempo. Elke dag is er wel iets te controleren of te ringen op dit moment. De laatste steenuiltjes, wat kerkuilen, een hele reeks torenvalken en daartussen dan nog wat horsten van buizerds. Druk voor de ringers en zeker voor de klimmers.

Laat.

Opvallend zijn het aantal nesten met kleine jongen of zelfs nog eieren bij de torenvalkjes. Vorig jaar waren op dit moment mijn laatste nestkasten geringd. De laatste pulli werden toen op 17/6 geringd. Nu staan er maar liefst 8 koppels met nog te ringen jongen en ook nog eens  7 nesten met eieren op mijn lijstje. Ze zijn duidelijk een pak later dan anders. Wat is de reden ? Het koude voorjaar ? De droge zomer ? We hebben er het raden naar. Ook andere soorten zijn een pak later. Zo hadden we vorige week nog een kerkuil met een nestje met 5 eieren. Tijdens de controle zat het wijfje trouwens in de kast en konden we ze controleren. Ze bleek op 7/6/2012 geringd te zijn als pullus te Zammelen.

IMG_0775.jpg

Vrouwtje kerkuil van het late nestje.

crazy 180001.jpg

Voor het eerst ook een broedsel in deze rare ton.

Renovatiewerken.

Tijdens de controles van de nestkasten kwamen we een noodsituatie tegen. Een aantal oude nestkasten hebben hun beste tijd gehad en beginnen stilaan uit elkaar te vallen. Een aantal zijn trouwens vorige winter al naar beneden gedonderd. Als dit gebeurt op het moment dat er eieren of jongen inzitten is niet te best. En dit is nu net wat er gebeurde. Na het ringen van een nestje viel plots de bodem uit één van de nestkasten. Paniek in onze rangen. Dus even Etienne opgetrommeld en snel een nieuwe kast opgehangen. De bodembedekking er ingesmeten en daar de jongen mooi terug ingezet. Operatie redding geslaagd.

Dan maar besloten om een andere kast waar ook kleine pulli in zaten te gaan vervangen. Want als dit gebeurt op het moment dat we er niet zijn loopt het zeker mis. Ook hier aan sneltempo de kast vervangen en de jongen verplaatst. Ondertussen zat de heer de huizes met een dikke, vette muis op een betonnen paal iets verder ons grondig te bestuderen. Dat komt dus zeker ook goed. 

crazy 180001-4.jpg

De kersverse nestkast.

crazy 180001-3.jpg

en de bewoners.

Public Relations.

Dat het goed is om het ringwerk te promoten bij het grote publiek werd ons door Brussel al duidelijk gemaakt. Daarom proberen we eigenaars dan ook zo veel als mogelijk te betrekken bij het ringen van vogels op hun eigendommen. Dit jaar hadden we een buizerdhorst in een hoogstamboom. Ons trouwens gemeld door de eigenaar zelf. Na een aarzelende start waarbij de bezorgde eigenares haar kippetjes en schaapjes al in de buizerdmaagjes zag verdwijnen mocht het koppel zijn broedpoging dan toch voortzetten. Onze geruststellende pleidooi dat dit totaal geen gevolgen ging hebben voor haar veestapel was blijkbaar overtuigend genoeg. Alles verliep dan ook vlekkeloos, zowel voor de buizerd als voor de andere bewoners van de hoogstamweide. En dit weekend mochten we de kroost gaan ringen. Eén mooi jong was het resultaat. En de eigenaars waren zeer opgetogen over dit resultaat. Hun enthousiasme was schitterend om te zien. Weer wat fans van het Belgische Ringwerk erbij, daar ben ik zeker van.

crazy 180001-5.jpg

Stralende eigenaars met "hun" buizerd.

En deze kon ik jullie tenslotte toch niet onthouden.

crazy 180001-2.jpg

"Mijn haar gaat zo kroezelen met dat warme weer".

11-06-17

Engelen van de akkers.

Dit weekend twee dagen gaan helpen bij de Werkgroep Grauwe Gors. Deze groep van fanatiek akkervogel-aanbidders organiseert sinds vorig jaar een weekend akkervogels tellen in hét akkergebied van Vlaanderen met als creatieve  naam "Kiek 'n Gors". Een akkergebied dat voor een groot deel ligt in het werkgebied van onze vogelwerkgroep Fruitstreek. Dus daar mogen wij zeker niet ontbreken. Zaterdag op pad met Josette, Katelein en Erik en zondag was Ronny mijn gezel van dienst. Superleuk, boeiend en nuttig voor "onze" akkervogels.

kiekngors0001.jpg

Het Fruitstreek-team op zoek naar de engelen van de akkers.

Grauwe toekomst.

Hoofddoel van al het telwerk is om een beeld te krijgen van de verspreiding van grauwe gors. De vogel in het logo van ons werkgroep. En we moesten weer vaststellen dat het niet goed gaat met deze soort. Elk jaar minder koppels op een kleiner verspreidingsgebied. De mogelijke verklaring tijdens het weekend en de lezingen op vrijdag zijn dat er geen jongen groot raken. De populatie bestaat dus voor het grootste deel uit bejaarde vogels waarvan er elk jaar wel weer een aantal het loodje leggen. Het niet groot krijgen van de jongen of het mislukken van de nesten heeft vaak als oorzaak dat grauwe gorzen net die gewassen uitkiezen om in te broeden die hun fataal worden. Zo blijken erwtenvelden momenteel tot de favorieten te behoren. En die werden te vroeg geoogst waardoor de nesten mislukten. Het uitsparen van plots, met hulp van de erwten-verwerkers, rond de nesten was ook geen succes omdat dit dan weer werkte als ecologische val. Grotere akkers zonder enige randen betekent dan weer te weinig voedsel. Kortom, de grootschalige landbouw is voor de grauwe gors een stap te ver. Met de werkgroep wordt hard gestreden tegen deze achteruitgang. Maar denkelijk wordt het een ongelijke en mogelijk op voorhand verloren strijd.

                                                fruitstreek logo.JPG

Moeten we op zoek naar een nieuw logo ?

Zweven.

Tegelijk met de grauwe gorzen wordt er ook gezocht naar kiekendieven. Want deze elegante jagers komen ook voor in hetzelfde gebied als de gorzen. Hier een ander verhaal. Heel wat overzomerende immature beesten, maar ook broedparen die proberen om hier hun jongen groot te krijgen. Naar voorbeeld van onze noorderburen gaat men hier voor de grootse aanpak met een waar kieken-plan. Met brede grasstroken, fatsoenlijk akkerranden, overstaand graan in de winter en alles wat deze soorten kan helpen. Overtuigen van landbouwers moet steeds minder want zij zijn er zich, net als de fruittelers hier in de buurt, al van bewust dat natuurlijke vijanden de keuze voor de toekomst is. Ze zijn dan ook fier als er een engel van de akkers op hun perceel komt broeden. Want engelen dat zijn het. Met hun trage vlucht vlak boven de gewassen lijkt het net of ze als marionetten aan touwtjes hangen. Vliegen is hier niet echt de juiste benaming, zweven is gepaster. 

Misschien is het plan-kiek ook wel de laatste strohalm voor de grauwe gors. Want alle maatregelen geven ook deze bij uitsterven bedreigde soort in België een klein duwtje in de rug. Worden de kiekendieven de reddende engelen van de akkers ? Laat ons hopen.

bruine kiek0001-2.jpg

Eén van de engelen die wij zelf ontdekten.

MAS.

Geen kunstmuseum op onze akkers. Maar Meetnet Agrarische Soorten (kortweg MAS) is een project waarmee in Nederland de vogels van akkergebied worden opgevolgd. De trekker van dit project voor Vlaanderen kwam zijn verhaal doen op vrijdag. 

De methode is om op vooraf vastgelegde telpunten telkens twee keer 5 minuten te tellen. Alle soorten die worden gezien komen in de database met het daaraan gekoppelde gedrag. Op die manier wordt onmisbare info over akkersoorten verzameld. Want al deze soorten staan stuk voor stuk onder druk. Soorten van akkergebied kunnen alle hulp gebruiken. En projecten die daarmee kunnen helpen zijn dan ook van harte welkom. En als er één project is uit het aanbod waar onze Vogelwerkgroep Fruitstreek, actief in vooral akkergebied, moet aan meewerken dan is het zonder twijfel het MAS-project. En ik ga er dan ook alles aan doen dat dit gaat gebeuren. Wordt dan ook zeker vervolgd.

Kandidaat teller ? Laat het ons alvast weten.

kiekngors0001-2.jpg