22-07-17

Nationale ganzendag.

Wat doet een ringgroep op de nationale feestdag ? Inderdaad, vogels ringen. Brandganzen deze keer. Voor het derde jaar op rij konden we een aantal brandganzen van een ring voorzien. Een mooi en vooral belangrijk project voor deze soort en ook nuttig onderzoek naar bepaalde virussen.

21 juli 20170001-5.jpg

Kort dag.

Het werd echter een kantje-boordje operatie. Maandag, tijdens een bezoek aan het KBIN met stagiaire Carine om de balgen nog eens te gaan bekijken, kwam Didier nog even langs. De geplande vang-actie in Bichterweerd was afgeblazen omdat er zo goed als geen ganzen zaten dit jaar. "Of wij misschien een andere locatie wisten voor vrijdag?". Een simpele vraag en als het hoofd van het ringwerk iets vraagt dan steken we graag een tandje bij. Na een korte zoektocht op het internet bleek er in Zonhoven een grote groep te zitten. En op de terugweg werd door Eddy en mij al druk gebeld naar mogelijke contactpersonen (gelukkig was Carine chauffeur van dienst). Maar niet dadelijk met concreet resultaat. We wisten ondertussen wel de juiste plek waar de ganzen verbleven.

Diezelfde avond ging ik alvast een kijkje nemen. Het bleek om een privé-tuin te gaan met een grote vijver en minstens 100 brandganzen. Maar de eigenaars gaven niet thuis en een gesprekje met de buren leverde niet zo heel veel extra info op buiten de naam van de eigenaars. Nadat ik dit doorgaf aan Eddy ging die druk op zoek naar een telefoonnummer. Met succes. Maar de bewoonster had toch wel wat argwaan wat die rare kwieten vroegen, haar ganzen komen vangen ? Ze zou het eens aan haar kinderen vragen. Onze hoop om iets geregeld te krijgen kreeg weer een stevige deuk. Tot Eddy mij de dag erna belde met het nieuws dat hij haar zoon aan de telefoon had gehad en dat die het helemaal zag zitten. Operatie brandgans kon doorgaan.

D-day.

Op vrijdagmorgen hadden we een team van een 10tal vrijwilligers samengetrommeld. We kwamen samen aan de woning met vijver en ganzen waar de eigenaars ons enthousiast en in eerste instantie met heel veel vragen stonden op te wachten. En al snel werd de operatie ingezet. Dat er zich een ex-militair in onze rangen bevond kon alleen maar helpen. De strategie werd uitgetekend en dan actie.

21 juli 20170001.jpg

Alles werd in een recordtempo opgebouwd zodat de ganzen konden gevangen worden. In deze periode zijn ze flightless, dit wil zeggen dat ze een korte maar hevige ruiperiode doormaken waardoor ze tijdelijk niet kunnen vliegen. Het moment om ze proberen te vangen. Daardoor worden er nu dan ook over heel het land ganzen gevangen en geringd.

21 juli 20170001-10.jpg

De nieuwe pennen zitten nog in de spoelen.

Met bootjes worden de brandganzen rustig en kalm naar de fuik gedreven. Ze blijven door hun instinct mooi samen. Zelfs vogels die al kunnen vliegen kiezen voor de veiligheid binnen de grote groep inplaats van op de wieken te gaan. Zo lukte het ons om op één gans na (een asociaal exemplaar) de ganse groep te strikken.

21 juli 20170001-4.jpg

21 juli 20170001-2.jpg

Eenmaal de ganzen in de fuik zaten werden de taken verdeeld om alles zo vlug mogelijk geringd en gemeten te krijgen. Heus bandwerk. Mooi op een rijtje en dit in een lekker zonnetje. Zeer zeker een leuke manier om de nationale feestdag door te brengen.

21 juli 20170001-3.jpg

Een geolied team. Huub en Louis gaven de ganzen door. Stefan en onze jonge deerne (wiens naam ik niet heb onthouden, sorry) brachten ze tot bij de lopende band. Eddy bracht de wetenschappelijk ring aan en Carine speelde assistente door de ringen aan te geven. Zij wogen ook de beestjes in een speciaal ontworpen Play-Do emmertje en Carine riep het gewicht door naar mij. Ik was secretaris van dienst. Dan bracht Nicolas de kleurring aan. En tenslotte werden ze door Didier op geslacht gebracht (bij ganzen niet zo moeilijk want die hebben een piemeltje, de mannetjes dan toch) en een aantal maten genomen. Hij nam dan ook nog bloedstalen in kader van onderzoek. Jos tenslotte was paparazzi van dienst. Alle foto's zijn dan ook door hem gemaakt.

21 juli 20170001-7.jpg

Het meten van de kop-snavel maat.

21 juli 20170001-9.jpg

Buisjes om bloedstalen te nemen.

Kleur.

De kleurringen zijn van groot belang. Want zo is het mogelijk om deze vogels te volgen zonder dat ze daarvoor opnieuw moeten gevangen worden. Zo kunnen vogelkijkers die deze kleurringen met verrekijkers of telescopen kunnen aflezen heel nuttige informatie vergaren. Heel wat soorten worden van kleurringen voorzien. Maar het is wel belangrijk om even na te denken of het wel zinvol is. Zo zou dit bij "mijn" torenvalkjes niet echt veel opleveren omdat die heel zelden hun pootjes goed laten zien. In vlucht houden ze die tegen hun lichaam en als ze zitten steken ze meestal mooi verborgen weg onder hun veren. Maar bij brandganzen werkt dit perfect. Zo hadden we trouwens zes vogels die al een ring droegen waarvan vier ook een kleurring. Dus daarvan gaan we te weten komen waar ze vandaan kwamen en als ze al eerder gemeld werden waar ze nog hebben rondgezwommen of gewaggeld (want dat is wat ganzen doen). Meer info over kleurringen kan je trouwens vinden op www.cr-birding.org.

21 juli 20170001-6.jpg

Arctisch.

Na een paar uurtjes was de laatste brandgans geringd. De schattingen van het aantal voor we begonnen waren zoals als steeds veel te laag. Ik had getallen als 50, 60 en een enkeling 75 gehoord. Het waren er uiteindelijk 109. Waarvan 105 "zuivere" dieren inclusief de terugmeldingen. Vier bleken een vreemde vader of moeder te hebben. Twee vermoedelijke hybrides met roodhalsgans, eentje met kleine canadese gans en nog eentje met sporen uit een ver verleden ook denkelijk kleine canada. Iets wat bij ganzen vaak voorkomt. Het stokpaardje van mijn zoon Jente die er zelfs een doctoraat aan wijdde. Deze kruisingen zijn ook vaak vruchtbaar en zo krijg je heel wat gemix met soorten en kenmerken. Volgens hem bezitten alle ganzen wel ergens een spoortje van andere soorten. Dus allemaal hybrides eigenlijk. Maar dat brengt ons dan weer bij een totaal ander onderwerp.

Ondertussen zijn alle ganzen terug op hun privé-vijvertje en kunnen ze hun reis die ze binnenkort willen maken alvast inplannen. Misschien zelfs naar hun oorspronkelijke broedgebied, het arctische noorden. Wij (of jij als je er eentje tegenkomt) gaan ze alvast volgen en wie weet tot nog eens. Goede reis beste brandganzen.

21 juli 20170001-8.jpg

 

De commentaren zijn gesloten.