02-03-17

Elk jaar hetzelfde liedje.

Het is niet negatief bedoeld. Integendeel. Elk jaar kijk ik weer uit naar de eerste vogel die zijn gekende deuntje laat weerklinken door meestal nog op dat moment koude luchten. En bekend is voor mij soms een probleem. Want vogels herkennen aan hun liedje is niet mijn sterkste punt. Ik ben een op-het-zicht-vogelaar en minder een via-het-oor-herkenner. Collega vogelaars die ik ken kunnen na het horen van één nootje de soort feilloos in hun boekje (momenteel smartphone) noteren. Zelf moet ik elk jaar er weer een beetje inkomen. In het begin is het nog makkelijk. Want in januari is het aantal soorten dat de moed samenraapt om te starten met zingen 's morgens vrij beperkt. De grote lijster is een klassieker. Met zijn melancholisch deuntje geeft hij een eerste teken van de aanstormende lente. Maar naarmate die lente dan ook effectief dichterbij komt stijgt het aantal ochtendlijke zangers heel snel. En dan wordt het voor mij elk jaar weer even moeilijker. Die tjiftjaf lukt nog wel. Maar de deugnieten met een uitgebreider repertoire doen mij elk jaar weer grandioos de mist ingaan. Zo weet ik nu al dat ik een vreemd liedje ga opmerken. Om dan na lang zoeken naar de vertolker van die lentehit gegarandeerd uit te komen bij een koolmees. Ze hebben mij elk jaar bij mijn sjokkedeizen.

zangvogels0001.jpg

Winter of niet, de grote lijster begint er vroeg aan.

Muzikaal schelden.

Weinig soorten zingen het ganse jaar door. Roodborstjes behoren wel tot de bende die geen seizoenen respecteert. De meerderheid start zijn karaokeseizoen zodra er aan nestjes en eitjes moet gedacht worden. Dan is het plots hoog tijd om een goede plek te veroveren en die daarna hardnekkig te verdedigen. En dat doe je door iedereen die ook maar in de buurt komt met veel misbaar uit je territorium te verjagen. En ook door elke dag aan de rest te laten weten dat je er nog bent. Dit is de hoofdreden waarom vogels 's morgens vroeg hun lied ten gehore brengen. En wat wij dan horen als mooie en lieflijke deuntjes zou met ondertitels wel eens kunnen verrassen. Geen romantische gedichten zoals dichters of schrijvers ons probeerden te laten geloven. Maar ordinaire scheldpartijen tegen mogelijke indringers en rivalen die het op hun eega (of in veel gevallen eega's) gemunt hebben. Welke lelijke dingen ze tijdens hun zangpartijtjes naar de kop van soortgenoten gooien kunnen we hier best niet uitschrijven. Maar de boodschap is klaar en duidelijk. Blijf van mijn domein en vrouw af of er zal iets zwaaien, maar dan minder beschaafd denk ik.

zangvogels0001-3.jpg

Winterkoning, een klein vogeltje met een grote mond.

Op komst.

En stilaan zullen de standvogels hun gebieden terug veroveren. En hun gezang laten horen. En daarna komen er ook nog eens de trekvogels bij. Die zijn nu al aan hun lange jaarlijkse terugreis begonnen vanuit hun overwinteringsgebieden. En als die erbij komen is het voor mij helemaal koekenbak. Heel vaak moet ik passen als ik ergens een deuntje hoor vanuit een dichte braamstruik of het ondoorzichtige bladerdek van een boom. Waar betere vogelkijkers dan zonder twijfel een soort noemen moet ik vaak afdruipen zonder notities omdat ik het beestje niet kon ontdekken met mijn verrekijker. 

Wat ik wel weet is dat heel wat soorten elk jaar vroeger aankomen. De opwarming van onze aardkloot wordt hiermee nog maar eens bewezen. Sommige soorten trekken minder ver weg en zijn dan ook sneller terug. En andere hebben hun trekperiode gewoon verschoven. Niet omdat ze dit samen hebben beslist op de conferentie van de trekvogels. Maar omdat ze ten eerste op tijd moeten zijn om een goed broedgebiedje in beslag te nemen. En vooral omdat hun voedselbron door een warmere aardkloot en gewijzigd klimaat vroeger beschikbaar is en ook sneller op zal zijn. Dus je kroost goed grootbrengen is een kwestie van je timing aan te passen aan de omstandigheden. Die evolutie is volledig duidelijk voor wie het wil zien. 

Maar ondanks al die minder leuke vaststellingen van de klimaatverandering kijk ik toch weer uit naar de eerste deuntjes van de tjiftjaf, zwartkop, tuinfluiter, grasmus en elk ander vogeltje dat zingt zoals het gebekt is. Ook al zal ik weer moeten vaststellen dat ik ze toch nog niet allemaal goed genoeg ken. Elk jaar hetzelfde schitterend liedje.

zangvogels0001-2.jpg

Deze ken ik wel, de tjiftjaf.

 

De commentaren zijn gesloten.