29-11-15

Torenvalken-vraagje.

IMG_6909.JPG

Momenteel staat onze focus volledig afgestemd op deze biddende rovertjes. De torenvalk is en blijft één van mijn favorieten en ik steek er dan op dit moment ook heel veel tijd in. Tijdens het broedseizoen werden er door onze ringroep 469 pulli geringd waarvan ik er persoonlijk 85 voor mijn rekening nam. 

Ondertussen zijn we wekelijks een paar dagen op pad met onze muisjes om overwinterende exemplaren te strikken. En dat lukt redelijk. De teller staat op dit moment op 38 stuks waarvan 9 controles. En het is die verhouding die bij mij toch enkele vragen doet rijzen.

Wij ringen toch heel veel pulli in onze regio en ik veronderstel dat we niet zo heel veel nesten missen of ongeringd laten. En toch vangen we in het najaar vooral ongeringde vogels. Een kijkje op de jaren voordien geeft eenzelfde beeld. dus het gaat hier niet om een tijdelijk gegeven voor dit jaar. Als ik bijvoorbeeld de winter van 2014-2015 bekijk dan werden er toen 82 torenvalken gevangen. Hiervan waren er slechts 15 geringd. Al de rest waren "nieuwe exemplaren".

torenvalk grafiek vangsten winter 2014-2015.png

Wintervangsten torenvalken 2014-2015

Buiten het feit dat het aantal terugvangsten beperkt is kan je in deze grafiek ook zien dat het aantal 1ste jaars vogels meer dan de helft beslaat van het diagram. Zitten er dan meer 1ste jaars vogels hier in de winterperiode ? Niet noodzakelijk. Misschien laten deze zich makkelijker vangen dan adulte vogels ? Of zoeken jonge vogels meer locaties op om te jagen langs wegen waar de ringers vaker passeren dan adulte vogels ? Vragen, vragen en nog eens vragen.

Wat we wel zien is dat in ons landje er tijdens de winterperiode een verschuiving optreed. Dit kan ik aantonen met kaartjes uit waarnemingen.be

Schermafbeelding 2015-11-29 om 17.41.33.png

Alle waarnemingen van torenvalken per km-hok in de maand mei 2015.

Schermafbeelding 2015-11-29 om 17.38.05.png

Ale waarnemingen per km-hok in november 2015.

Het aantal waargenomen exemplaren blijft nagenoeg gelijk. Maar je zit duidelijk dat bepaalde gebieden leeglopen en er in andere regio's concentraties ontstaan. Dit toont aan dat tijdens het broedseizoen in bepaalde gebieden wel torenvalken komen broeden, maar dat ze tijdens de winter liever verhuizen naar andere regio's. Reden hiervoor ? Denkelijk omdat daar makkelijker aan eten te raken is. Maar ook hier moet ik het exacte antwoord schuldig blijven.

Als ik dan wat ga grasduinen in de literatuur wordt ik ook niet dadelijk veel wijzer. In het boek The Kestrel van Andrew Village (een aanrader trouwens) lees ik dat de meer noordelijkere populaties een duidelijke trekbeweging maken naar het zuiden. Maar dat de meer zuidelijke populaties standvogels zijn die maar een beperkte verschuiving uitvoeren. 

In een studie uitgevoerd door Frank Adriaensen, Nico Verwimp en André A Dhondt van 1998 werden op basis van 551 terugvangsten van torenvalken die in de gegevens zaten van het KBIN ringwerk conclusies getrokken over het trekgedrag en/of dispersie van deze soort. Daarin lees ik dan weer dat zij beweren dat de trekbewegingen over grote afstand geen migratie zijn maar eerder dispersieverplaatsingen van jonge vogels. Vooral voedsel zou hierin een bepalende rol spelen. Hoe meer voedsel er is in een bepaald jaar, hoe lager de dispersie-activiteit erna is. Interessant, maar klopt dit ?

E361289-6.jpg

Conclusie van dit verhaal is dat er meer vragen zijn dan antwoorden. Waar gaan "onze" jonge torenvalken naartoe ? Blijven de broedvogels hier of  verhuizen die ook ? Blijven de koppels trouw aan hun nestplaats of verhuizen ze ? Blijven ze trouw aan elkaar ? En zo kan ik nog een tijdje doorgaan. Misschien dat we met onze ringgroep, die toch een mooi aantal torenvalken van een ring voorziet, ons wat meer verdiepen in deze soort ? Want dit mooie valkje verdient die aandacht dubbel en dik.

 

De commentaren zijn gesloten.