08-10-17

Vlamingen kom in opstand.

Vlaamse_gaai.jpg

Het is een arrogante verschijning met een grote bek. Maar daarom had men hem toch niet zijn identiteit moeten afpakken. Want sinds een tiental jaren bestaat er geen vlaamse gaai meer. Invloedrijke ornithologen weigeren pertinent om hem nog vlaams te noemen. En in onze vogelgidsen moet je hem ook gaan zoeken bij de G en niet meer bij de V.

Geen politiek.

Opgelet, ik wil hier niet de flamingant gaan uithangen. Neen, het is zeker geen politiek pleidooi. Dat wil ik onze vogeltjes ten stelligste besparen. Maar door de vlaamse gaai zijn voorvoegsel te ontnemen zijn we wel onze laatste Belgische soort kwijt. Nergens vindt je nog een soort die in zijn naam een verwijzing naar Vlaanderen, Wallonië of zelfs België heeft staan. We moeten natuurlijk toegeven dat onze gaai geen vlaams privilege was. Je komt hem overal in Europa tegen van het overzeese Engeland tot ver in Rusland. En ook zijn verenkleed heeft totaal geen connectie met België of Vlaanderen. Geen zwart, geel of rood of een tekening die ook maar enigszins verwijst naar een Vlaamse leeuw. Maar toch.

Mus van Italië.

Met enige jaloezie bekijk ik in mijn vogelgids de tekeningen van de Italiaanse en de Spaanse mus. Of de Spaanse keizerarend. Ijsland heeft zijn eigen brilduiker, Lapland zijn, overigens schitterende, uil en Algerije zelfs een boomklever met hun land in zijn naam. Nu moet ik ter hun verdediging wel toegeven dat deze soorten dan ook voor het grootste deel in dat land voorkomen. Je moet al tot daar reizen om ze te zien of een grote gelukzak zijn om er hier eentje tegen te komen. Zoals die Australische pelikaan die onlangs rondvloog in het Limburgse en dus ook Vlaamse luchtruim. Dat die ontsnapte uit een gevangenis voor buitenlandse diertjes was een onbenullig detail. Maar in zijn naam wel een verwijzing naar zijn land van herkomst.

5524363775_4c7f94dfaf_z.jpg

Laplanduil.

Grenzeloos.

Heeft het nog zin om onze Belgische grenzen te behouden als geen enkele soort nog gelinkt kan worden aan ons grondgebied ? Ik zie er geen reden meer voor. Laat ons alle grenzen van de kaart vegen en zo Nederland, Frankrijk en waarom ook niet Duitsland erbij nemen. Nog sterker, maak er één land van en noem het Europa. Nogmaals, totaal geen agendapunt voor de nakende verkiezingen. Maar als Vlaamse en Belgische vogelkijker is dit een enorme opportuniteit om het potentieel aan mogelijke soorten enorm op te drijven. Of zoals een bekende Vlaamse vogelaar ooit stelde "het voordeel om in België te wonen is dat overal elders het beter is om vogels te kijken". In één klap hebben we een potentiële nationale jaarlijst die een stuk langer wordt dan nu.

En toch vind ik dat ze onze vlaamse gaai onterecht hebben afgepakt. Ondanks alle argumenten die de beslissers voor mijn voeten gooien. Hoewel, dit grote bek is dat toch niet een beetje een Vlaamse eigenschap ?

25-09-17

Duizenden boerkes.

Neen, het gaat hier niet gaan over een actie van de Boerenbond met grote tractoren op de grote markt in Brussel. Het gaat hier over onze lentebrenger bij uitstek, de boerenzwaluw. In het voorjaar is hij degene die als hij alleen komt nog geen lente maakt. Maar voor iedereen is deze sympathieke kwetteraar toch het symbool voor alle vogels die elk jaar een immense reis maken van hun broedgebied naar hun overwinteringsgebied. De ambassadeur van alle trekvogels.

Zwaluw Joachim Bertrands.jpg

Boerke op trek (foto Joachim Bertrands)

Op weg.

Maar waar iedereen in het voorjaar uitkijkt naar die eerste zwaluw is hun vertrek in het najaar veel minder gedocumenteerd in de dagelijkse kranten. Nochtans mag je ook hier spreken van een breekpunt in de jaarplanning van de trekvogels. Op de telposten pikken ze die momenten elk jaar wel mee. Zelf was ik dit jaar getuige van de voorpost van alle vertrekkende boerkes. Maar het signaal werd blijkbaar dit jaar gegeven op 21 september. Net de dag dat officieel de herfst begon. Toeval of niet ? Neen, elk jaar valt die datum ongeveer op dezelfde dag. Volgens mij heeft elke boerenzwaluw aan zijn nestje een scheurkalender ophangen waar op 21/9 een blaadje te voorschijn komt met de boodschap "vertrekken". Of krijgen ze hun boodschap ondertussen online ? Want een gekend gedrag van onze boerkes is om na het broedseizoen gezellig te verzamelen op electriciteitsdraden langs de weg. Zit daar de boodschap dan aan te komen ? Wie zal het ons vertellen ? Maar de vaststelling is dat de grote bende elk jaar op een paar dagen de telpost voorbijscheert.

Bewijzen.

Een korte maar duidelijke analyse van de gegevens op trektellen.nl treedt onze stelling bij. Zo zien we dat er over gans België over alle teljaren een duidelijke piek is van boerkes eind september.

Zwaluw grafiek alle jaren.png

En als we de cijfers van dit jaar even op een grafiek bekijken dan zat die piek duidelijk op 21 en 22 september. Met voor gans België over die 2 dagen respectievelijk 18.213 en 26.817 of in totaal maar liefst 45.000 boerkes on the move. In Oetersloven lag de piek dan weer op 21/9 met een recorddag van 3.086 exemplaren. Ook in 2015 hadden we in die periode een duidelijke piek. Ze zijn dus redelijk kalendervast.

Zwaluw grafiek 2.png

Aantal boerenzwaluwen 2015 - 2016 - 2017 aug-sept Oetersloven

Schermafbeelding 2017-09-25 om 08.45.07.png

Overzicht aantallen per telpost op 21/9/2017, duidelijk een oostelijk verhaal.

Feestje ?

Er zijn dus nog heel veel zwaluwen zou je na het bekijken van deze aantallen denken. Maar daar moet ik toch even de euforie temperen. Want er zijn nog zwaluwen, maar die heel veel mag je opbergen. Er zijn steeds minder zwaluwen. Hun jaarlijkse reis doet hun aantallen sterk slinken. De steeds groter wordende zandvlakte van de Sahara wordt elk jaar een moeilijkere opgave om te overbruggen. En in onze contreien zijn we al lang niet meer zwaluw-vriendelijk bezig. De veeboeren waar ze hun nestjes grootbrengen lopen gebukt onder immense lijsten van regeltjes die onze boerkes niet ten goede komen. Vee wordt gehouden onder bijna steriele omstandigheden waar een moddernestje volgens strenge en kortzichtige ambtenaren niet thuis horen. Heel wat landbouwers zien "hun" zwaluwen elk jaar verminderen. En de muggen en andere beestjes vermeerderen.

Zwaluw Rudy Jacobs.jpg

Een beeld dat gaat verdwijnen ? (foto Rudy Jacobs)

Moest dit rampscenario zich ooit voltrekken dan zou dit een donkere dag zijn voor mij. Want onze kwetterende en gezellige boerkes zou ik echt heel erg missen. Gelukkig zijn ze er nu nog. Ik brand alvast een kaarsje in onze kapel aan de telpost in Oetersloven dat dat moment nog lang niet is aangekomen. Hoop doet leven.

Zwaluw J De Cock.jpg

Voorspoedige reis, boerke. (foto J. De Cock)

17-09-17

Daar gaan ze.

Hoogtepunt van het voorbije weekend ? Zonder twijfel een voormiddagje trektellen op onze telpost in Oeterloven. Het was alweer een tijdje geleden dat ik er nog een aantal uren had verbleven. En wegens verplichtingen op de middag deze keer dan gekozen om hier wat te gaan verpozen inplaats van mijn netten open te schuiven thuis. En het was een goede beslissing en heel leuke ervaring.

Boerkes.

Samen met Pierre en iets later ook Stefan mochten we 829 doortrekkende boerenzwaluwen noteren. Op sommige momenten stroomden ze constant over de weide. Vaak kwamen ze aanzeilen op nog geen meter boven de toppen van de grassprieten om dan rakelings langs ons voorbij te schieten. Het geeft je het gevoel dat je ze zomaar uit de lucht kan plukken. En steeds is er die spanning om iets speciaals te ontdekken. In een groepje voorbijtrekkende gele kwikken of zoals die ene  oeverzwaluw tussen een voorbijtrekkend groepje boerkes. Net die andere manier van vliegen trekken je aandacht om dan in de kijker de bruine borstband ter bevestiging te zien. Zalig.

Hirondelle.JPG

Effe pauze.

De grote drijfveer om te gaan trektellen en uren op één plekje naar een deze keer staalblauwe lucht te staren is de constante kans op iets nieuws. Je weet nooit wat er achter die horizon kan opduiken of boven je verschijnt. Neem nu die drie tapuitjes die plots op goed 10 meter van ons op de weideplaatjes neerploffen. Het prachtige mannetje laat zich vol in de zon bewonderen. 

1280px-Northern_Wheatear_(Oenanthe_oenanthe),_Uitkerkse_Polders,_Belgium_(7173000004).jpg

Ondertussen verschillende groepen reigers die ook op weg zijn naar betere oorden volgens hun instinct. Een viertal trekt onze aandacht en als ze dichterbij komen zien we dat het om vier spierwitte engelen gaat die met statige vleugelslag ons voorbij vliegen. Grote zilvers. Al lang geen zeldzaamheid meer. Maar toch alweer een extra opstootje van vogelkijker-adrenaline als gevolg.

En dan pikken we een roofvogel op die op zijn karakteristieke manier over de weide kantelt. Kiekendief. Nadere inspectie levert een 2de kalenderjaar man op. Weer een soort erbij en wat voor een. Tussendoor kunnen we ook even genieten van enkele paapjes die op de toppen van de zurkel kwiek in het rond kijken.

517686245_14897218ef_z.jpg

Kere eens weder.

Meer dan 1000 vogels verder met 27 soorten op de teller rij ik iets later met een brede smile op mijn smoel naar huis. Geen spectaculaire dingen waar gans vogelkijkend België voor naar Oetersloven zal snellen. Neen, doodgewone soorten. Maar ook hier kan ik mateloos van genieten en mijn kopke eventjes helemaal leeg maken. Ik was graag nog wat blijven genieten, maar mijn belofte om op tijd thuis te zijn zal ik best nakomen. Zalige voormiddag. Trektellen blijft een schitterende manier van vogels kijken. Ik ga er weer wat meer tijd voor maken. Dat geef ik je op een blaadje.

1 2 3 4 5 6 7 8 Volgende